Feeds:
Bài viết
Bình luận

Trong lòng cư dân Đà thành, câu hỏi này có từ sau thời Vương công Nguyễn Bá Thanh mất. Và nó sẽ còn lại… Trong mắt vợ, tôi là một kẻ lãng mạn vô công rỗi nghề. Song, thành thực dưới mặt trời mỗi ngày, tôi là kẻ rất bi quan, một gã rất thực tế.

Tôi không còn nhớ rõ năm nào, khi anh bạn thân thiết Dương quân tạt qua văn phòng cho tôi hũ mắm dưa xứ Quảng và nói: Anh Bá nhà mình trúng cử tới hơn 99%. Lúc ấy, quen thói nói năng theo kiểu đồ Quảng, tôi độp luôn: Đó là một con số đầy thất vọng và giả tạo, với em… Anh im lặng và hình như có chút bất ngờ với tôi.

Nhưng cũng chính lúc ấy tôi nhớ ngày mình ngồi ở một căn phòng ở phường Phước Mỹ, và trực tiếp trả lời vài câu hỏi liên quan đến căn nhà bị quy hoạch để Vương ông Nguyễn Bá Thanh quyết định cấp lại lô đất tái định cư cho mình. Lúc ấy, tôi đã tự hỏi, tại sao một ông Bí thư thành phố lại “sâu sát” với quần chúng đến nỗi mất thời gian ngồi “lo” phân từng lô đất cho một công dân nhỏ bé ở cái xóm chài Phước Trường như tôi ấy vậy ? Nhưng với thói quen hay nghi ngờ, tôi không tin nhiều lắm về tinh thần trách nhiệm vô hạn này.

Cũng với thói quen này, tôi luôn nghĩ về con đường Nguyễn Tất Thành xô sát ra chân sóng đã làm bãi biến Thanh Bình mất đi mặt nước tắm sáng mỗi ngày, và phải hứng chịu những cơn gió bấc và cát hắt vào hiên cửa mỗi khi mùa mưa bão đến. Và những ngôi trường, những địa chỉ lịch sử đã bị thay đổi. Và nỗi sợ hãi của nhiều quan chức về sự mạnh bạo của ông như một cực quyền sinh sát…

thanhdienhai12

Và ông đã đi rồi, thành phố có buồn không ?

Tôi có anh bạn quen trước đây, học hành tử tế, ăn nói dịu dàng và thuộc loại suy tư khôn ngoan. Có lần anh sẵn sàng từ bỏ một cuộc đi thăm đồng nghiệp bị bạo bệnh “vì bận”, chỉ để đến nhà một quan chức tổ chức chính quyền. Từ đó tôi thấy mình xa lạ với kiểu “khôn ngoan” này. Và hẳn nhiên với sư khôn ngoan ấy, anh ta đã tiến theo con đường quan chức rất xa…

Anh đã đi rồi, thành phố có buồn hay vui không thì không biết. Nhưng thành phố vẫn còn đầy những kẻ trẻ tuổi, đầy bằng cấp, hãnh tiến và “khôn ngoan” ranh mãnh như vậy. Họ vẫn tiến bước theo cha anh, như vị bí thư trẻ tuổi vừa ngã ngựa kia, hoặc như anh bạn trẻ của tôi, họ vẫn sẵn lòng từ chối đi thăm đồng nghiệp bị bệnh để đi thăm người của tổ chức…

Anh đi rồi, cơ hội của những người trẻ tuổi ranh ma quen thói sẽ để đấy chờ chực ?

Cũng ở thành phố này, tôi có cô bạn giáo viên yêu nghề, tận tụy với học trò như con của mình. Và ngày con trai cô ra trường, để được tiếp tục sự nghiệp đầy lặng thầm và hi sinh như mẹ mình đã từng làm, mẹ của con trai, một cô giáo phải bỏ ra 200 triệu để có một suất biên chế “đi dạy”. Tôi đã từng ngửa mặt lên trời để tự hỏi: một cuộc đời cô giáo có làm ra 200 triệu không, và bao giờ anh con trai kia đi dạy được nhận lại chừng ấy để trả ơn cho mẹ ? Và kẻ nào dám đóng sập lại lương tri để cầm lấy 200 triệu của cô giáo đây ?

Tôi đứng ở chùa Linh Ứng trên bán đảo Sơn Chà nhìn xuống dưới kia để hỏi câu này. Và biển xanh bạc đầu im lặng… Trong thành phố vẫn còn rất nhiều người. Sau lưng chùa, vẫn còn rất nhiều chà vá chân nâu đang thấp thỏm chờ tìm miền đất sống phập phồng biến mất…

Lại nhớ người xưa:

Xanh kia thăm thẳm tầng trên
Vì ai gây dựng cho nên nỗi này ?

(Saigon, ngày Kỷ Dậu, tháng Mậu Thân, năm Đinh Dậu – 19/09/2017
Viết nhân lóa mắt vì các trang nhất đăng tin về Đà thành)

Advertisements

The word “communist”…


Những người cộng sản luôn chua chát nói rằng: Tại sao thế giới không có niềm tin gì với họ ? Và làm sao để thế giới thay đổi “định kiến” này ?

Cái đó thì hỏi lịch sử, lịch sử sẽ trả lời rất rõ ràng. Còn làm thế nào để thế giới tin anh ? Đơn giản anh hãy thay đổi chính anh đi !

Nhưng tôi không tin anh sẽ thay đổi và dám thay đổi. Vì anh thay đổi, anh sẽ không còn là chính anh nữa ! Cho nên không sao hết, anh đã sống quen với nỗi cay đắng lịch sử đó rồi thì hãy sống nốt đi thôi !

(The communists always bitterly say: Why does the world have no faith with them? And how can the world change this “prejudice”?

That you should ask history, history will answer very clearly. How can the world believe you? Simply change yourself!

But I do not believe you will change and dare to change. Because you change, you will not be yours anymore! So it’s okay, you’ve been living with that historical bitterness and live with it till the last day!)

636073452946004189-307258808_ohhh yeah.png

 

Và rồi…

Anh bạn đảng viên phàn nàn: Sao anh thích dùng từ ngữ “cộng sản” như vậy ?

Bởi vì tôi là một người hiếu cổ, hoài cổ.

Và cũng nói thêm với anh, trong quá khứ, đấy là một từ mà các anh rất đỗi tự hào kia mà, nên tôi cũng muốn hỏi lại anh: Sao anh lại ngại đến từ “cộng sản” như vậy ? Tôi không cần anh phải trả lời cho tôi, vì tôi biết câu trả lời rồi. Tôi chỉ mong anh tự vấn, suy nghĩ thôi !

(Then…

My friend, a member of the Communist Party of Vietnam complained: Why do you like using the word “communist” ?

Because I’m an old-fashioned, nostalgic person.

And also note to him, in the past, this is a word that you are very proud of that, so I also want to ask him again: Why are you afraid of the word “communist” so? I do not force you to answer me, because I known the answer. I just hope you ask and think yourself !)

 


“TP.HCM Trung tâm quốc tế mới về MICE tại Đông Nam Á” thì OK, nhưng “Ho Chi Minh City A New International MICE Hub in ASEAN” thì rõ ràng về mặt logic chẳng ổn chút nào.

Image (3)

Bởi vì “Đông Nam Á” (Southeast Asia) là không gian địa lý, nên HCM City ở vai trò HUB trong đấy thì OK, còn ASEAN (Association of Southeast Asian Nations) lại là một tổ chức chính trị của khu vực Đông Nam Á, nên HCM City ở vai trò HUB của nó thì rõ ràng chẳng đúng tẹo nào !? Cách hiểu, cách dịch, cách nói như vậy vẫn thường bị lầm lẫn rất nhiều trong các hội nghị, hội thảo, bài báo… không biết là do đâu. Có lẽ người Việt đương đại quen lấy nhận thức chính trị ra làm tiêu điểm nên dẫn đến sự lầm lẫn quen thuộc này chăng ?


Trong “Những chuyện mới và độc đáo về vương quốc Đàng Ngoài” (Relation nouvelle et singulière du Royaume de Tunquin) in trong “Nouvelle relation de L’intérieur du Sérail du Grand Seigneur” (in tại Paris), nhà thám hiểm lừng danh người Pháp Jean-Baptiste Tavernier có ghi chép một chuyện rất lạ là các nhà buôn Đàng Ngoài đã đến Bavaria (Mã Lai) và Bantam (có lẽ là Batam của Indonesia ngày nay chăng?) rất nhiều và họ nói rất giỏi tiếng Mã Lai. Theo lời kể của ông thì người em của ông đến Tunquin (Bắc kỳ) vào khoảng 1643-1649 cũng cho biết, triều đình và người trong nhà Vương công (?) đã ngạc nhiên thấy có người nước ngoài xa xôi mà lại nói rất thạo tiếng Mã Lai. Như vậy, việc sử dụng tiếng Mã Lai đã có rất sớm và ở một cấp độ tương đối cao rồi.

21271293_10155240656953929_171236925719648598_n.jpg

Vậy mà không thấy sử ta nói gì về chuyện học và sử dụng ngoại ngữ lớn nhất ở Đông Nam Á này. Và té ra con cháu Việt Nam ta giờ quá ít người biết thứ “tiếng phổ thông” của châu Á mà theo Jean-Baptiste Tavernier đã như là tiếng Latinh của châu Âu vậy…

Thân nhờ anh Phuc Dinh Kim kiểm tra lại, và khi nào anh qua Malacca hay lang thang ở xứ Nam Đảo tìm tài liệu về những chuyến hải hành qua Biển Đông và eo gió này thì xem thử có gì mới và hấp dẫn hơn nữa không ?


Khi nói về cơ cấu bữa ăn truyền thống của người Việt, người ta thường đưa tháp: Cơm – Rau – Cá – Thịt. Tháp cơ cấu này hãy còn rất chung chung và không có tính định lượng thuyết phục để tiệm cận hơn về mặt khoa học.

21150139_10155240326968929_4054040269278073319_n

Chẳng hạn khi nói về CÁ, các cuốn sách về văn hóa ẩm thực cũng chưa định lượng rõ loại cá phân bố ở môi trường nào được sử dụng nhiều nhất. Khai thác từ môi trường tự nhiên, cá có thể thấy ba loại: cá nước ngọt (ở vùng nội địa), cá nước lợ ở vùng cửa sông, cá nước mặn ven bờ và ngoài đại dương. Cơ hồ người Việt chỉ quen khai thác những chỗ dễ nhất nên chủ yếu vẫn dùng cá nước ngọt, hoặc nước lợ. Chắc là “sợ biển”, hoặc thiếu các phương tiện khai thác cá ở đại dương (xa bờ) nên bữa ăn tuyệt nhiên người Việt không có cá loại này để sử dụng.

Và chẳng hạn nữa, về sử dụng THỊT, người Việt đa phần chỉ sử dụng các loại gia cầm hơn là gia súc. Chẳng biết vì sao họ chỉ nuôi và sử dụng các loại con vật hai chân này hơn là các con vật bốn chân ? Có lẽ con hai chân (gà, vịt, ngan, ngỗng, bồ câu,…) này thì dễ nuôi, thả rông, tiêu tốn lương “đầu tư” thức ăn ít hơn, vòng đời ngắn, và đặc biệt là rất dễ giết thịt, dễ nấu và xơi… Còn loại gia súc thì vòng đời dài, nuôi nấng tốn kém nhiều, giết thịt cũng mệt hơn…

“Thắng bờm có cái quạt mo (…) Phú ông xin đổi cục xôi Bờm cười”. Có cục xôi để ăn liền, nhanh đoảng, thực dụng và cả sự lười biếng khiến người Việt như vậy chăng ?


Đừng tag vô tôi vì tôi đã có lá cờ của mình !

Xin lỗi các bạn của cả hai bên: “thắng cuộc” và “thua cuộc”, đừng tag cờ đỏ hay cờ vàng vô tường nhà tôi !

Cờ vàng hay cờ đỏ, đối với tôi đã thuộc về quá khứ !

Còn hiện tại, khi sự độc lập Tổ quốc thu hẹp, tự do và dân chủ của xã hội khốn đốn và xa xôi, hạnh phúc của nhân dân chỉ là những điều quá nhỏ bé hàng ngày thì tôi đã có một lá cờ cho riêng mình rồi: CỜ TRẮNG !

20934071_10155212389868929_2994737508875653150_o

Người cười


Sáng trong khi chờ họp giao ban để làm đười ươi quen thuộc ở Cục, thật tình cờ khi “bói truyện” lại gặp “Người cười” của Heinrich Boll. Câu chuyện không lạ vì thấy motif quen thuộc trong văn chương. Câu chuyên làm ta nhớ đến mô hình nhân vật rỗng trong Kép Tư Bền của Nguyễn Công Hoan, và gần đây là Mùi cọp của Quý Thể. Heinrich Boll kết thúc truyện ngắn của mình bằng ý tưởng: “Tôi biết cười đủ các kiểu, nhưng tiếng cười của chính tôi, tôi lại không biết nó như thế nào.”, Câu chuyện vì thế mang tính phổ quát hơn so với Nguyễn Công Hoan hay Quý Thể…

Heinrich Boll

Trong xã hội hiện đại, con người dễ dàng đánh mất bản thân mình để “tha hóa” đi, để rồi mang một thứ mặt nạ xã hội (social mask) và quên đi nguyên thể chính mình. Con người trở thành một L’Étranger như Albert Camus từng tóm kết hơn một trăm năm trước đây… Hỡi ôi, không biết khi nào ta lại trở thành chính ta, trở lại “bản lai diện mục” của ta ?!