Feeds:
Bài viết
Phản hồi

“Nghiên cứu giúp người ta cầm ngọn đèn sáng của hiểu biết xua tan vô minh và những tri kiến sai lầm và cho phép người ta có được trí huệ cần thiết để đi trên con đường đến giải thoát. (…) xoá bỏ những nhiễm ô và thiết lập nền tảng của tỉnh giác dẫn người ta đến chỗ hiểu được vô thường, khổ, vô ngã và tánh Không” (Đức Ngài Sakya Trizin).

Buồn quá ngồi đọc “Bức thư của Bồ-tát Long Thọ gửi cho vua Gautamiputra”, thấy ngôn ngữ ngân vang vẻ âm u huyền bí nhưng đầy uy quyền của tuệ giác, sanh khởi niềm vui ngó nghiêng và dè dặt bàn chân bước vào Con đường của Pháp…

10990914_10152832865143929_7360310301436138373_n

Tự do và triết học…


Tự do và triết học vốn là những mê đắm của thời tuổi trẻ. Lần này nó đã trở lại… Ký ức vẫn xanh rờn và mát mẻ dưới những vòm cây mít trong vườn ba me vào những ngày xuân năm nào, mình đu đưa trên võng và đọc triết học. Giao thời của những năm âm lịch là thời khắc dòng sinh hóa của vũ trụ vận hành qua mỗi cá thể. Giữa khoảng lặng thiên – nhân – địa ấy, nằm đọc triết và nghĩ ngợi linh tinh quả là thú vị của đời người. Năm này không có bóng mát vườn xuân quê nhà, giữa phồn hoa đô hội, mình lại được ngồi đọc bên chén trà sen miền Tây thơm thảo. Những trang sách khai phóng trí huệ con người ra khỏi chật chội ao tù, ra khỏi những u mê chướng khí của thời đại… Triết học và tự do đã thơm và đậm như hai vị đắng và ngọt của trà sen và hương xuân… !

10998408_10152817407218929_363963579716768863_n

Ngày 13/02/2015

Niềm tin suy tàn !


Với một nguồn nhân lực già nua, cằn cỗi sáng tạo, tham lam và dối trá vô độ, hệ thống quản trị quốc gia (nói chính xác là hệ thống cầm quyền thống trị) chỉ biết dựa vào 3 nguồn lực chính: tài nguyên, nguồn vốn vay của nước giàu và nguồn cung ứng lao động giá rẻ (giai cấp công nông – nguồn lực nền tảng của xã hội “mới” theo lý thuyết Marcism) để phát triển.

images.jpg

Và đến lúc 3 nguồn lực đó cạn kiệt, để hệ thống tiếp tục tồn tại, thì hệ thống này chỉ còn biết dựa vào việc tận độ khai thác “quyền lực cầm quyền” sẵn có để tận dụng vét nguồn vốn sẵn có trong dân chúng như tăng các loại thuế (như xăng…), ép buộc thay đổi giá trị hiện có để trục lợi (như mua bán vàng SJC, và có thể đổi tiền trong tương lai gần…), trục lợi từ niềm tin thơ ngây và tuyệt vọng của dân chúng (qua trò chơi xổ số Vietlot) và cả việc quỳ gối ngoại bang để xin tiền mặc nhiên đat đai biển cả bị mất, tình trạng nô dịch càng lún sâu hơn…

Tương lai gần nhất có thể là thuế đất và thuế nhà sẽ tăng lên gấp nhiều lần ? (Theo vận trù học cá nhân). Nhân dân chuẩn bị đi là vừa !


1. Đã với qua mười lăm năm của thế kỷ mới, thơ Quảng vẫn như còn chưa thoát khỏi cái bóng của quá khứ. Mười lăm năm trong hành trình một nền thơ quả thực là quá ngắn để nói được điều gì, song cũng đủ lùi xa khiến chúng ta có thể đủ sự điềm tĩnh để nhìn thấy lược đồ chuyển động của một vùng thơ.

2. Với những Khương Hữu Dụng, Bùi Giáng, Trinh Đường, Thu Bồn,… những nhà thơ đã sẵn sàng dâng hiến mình cho thơ, nhiều thập niên qua, thơ Quảng không có một số phận nào tuẫn nạn cho thơ, thậm chí dường như thơ trở thành vật hiến tế để cầu danh cho nhà thơ.

3. Song song với nền thơ là một nền phê bình què quặt, nơi mà ai cũng có thể trở thành những nhà phê bình với những hỏa mù ngôn ngữ khiến gương mặt thơ của một vùng đất vẫn nhơn nhơn đầy đặn hoa thơm trái ngọt. Trên các mặt báo, những bài “phê bình thơ” vẫn là những món lẩu trộn lẫn chất báo chí – bình tán, chỉ có giá trị như những bài điểm sách “mèo khen mèo”.

4. Thơ Quảng hiện đại từ Tình già – Phan Khôi đến nay vẫn là những cuộc bắn pháo hoa: màn đầu là Phan Khôi báo hiệu khai sinh phong trào Thơ Mới, rồi Bùi Giáng với thi tứ dị cuồng, ngôn ngữ khai phóng sản sinh một khuynh hướng thơ kỳ lạ mà quyến rũ khó gọi tên, rồi những Lê Thu Thuỷ, Hoàng Mai có người xem như chuẩn bị cho phiên đổi gác trong thơ hiện đại Việt Nam vào thập niên cuối thế kỷ XX, gần đầy, những Nguyễn Hữu Hồng Minh, những Lý Đợi với nhiều thể nghiệm mới đang trở thành một tiêu điểm mới trên bản đồ thơ Việt, nhưng vẫn còn nhiều tuyên ngôn, nhiều khẩu dụ hơn là các tác phẩm đủ sức làm xôn xao cảm xúc hay gây nổ suy tư công chúng thơ. Những cuộc “duy tân” trong thơ vẫn nằm ở những phút giây bắn pháo hoa rực rỡ ấy ?

15825893_10154511772673929_4942334916555283780_n

5. Tôi không đủ sức để đọc tất cả thơ Quảng cũng như dõi theo sự chuyển động của thơ Việt trong mấy mươi năm qua để có thế thấy được những thành tựu, những đóng góp, những chuyển động của vùng đất thơ xứ Quảng mà trong tâm thức của riêng tôi vẫn là vùng đất của văn xuôi và phê bình. Thơ Quảng, trong ý nghĩ và cảm xúc của tôi là vẫn quẫy đạp trong không gian thẩm mỹ cũ.

6. Trong khi đấy, thơ Đường luật, nói đúng hơn một thể thơ biến dị 56 chữ hoặc 28 chữ chèn chẹn với vần chân, độc vận, lại bất kể luật niêm và đối trong thơ Đường luật chính thống đã hiện hồn trở lại ở các phường thơ đô thị và trong các Phật tự.

7. Thơ ca hiện nay đã chuyển động đi rất xa các giá trị xác lập hồi giữa thế kỷ, bài thơ bây giờ được nhận thức như một hình thức thẩm mỹ mà giá trị xúc cảm được tạo nên bằng các va đập, biến dị của ngôn từ hơn là sự liên kết ngôn từ, tứ thơ thay thế bằng một chuỗi liên tưởng lan tỏa đến vô hạn để khơi gợi suy tư, người đọc thơ được sống với tinh thần “dân chủ” trước người làm thơ khi tiếp tục trò chơi thơ mà nhà thơ đã vạch ra trong bài thơ,… Trong khi ấy, thơ Quảng vẫn tiếp tục một số khuynh hướng chung trong truyền thống: coi trọng yếu tố tự sự trong thơ; sử dụng nhiều “điển cố” mới sáo mòn, dòng thơ 7 chữ, 8 chữ, 5 chữ, hay 6-8 đều đặn trên bài thơ vẫn thống lĩnh trong thơ, tứ thơ vẫn khởi lên tại một điểm nhấn ngôn từ trên bài thơ, bài thơ luôn triển khai ngôn từ để đạt tới một chủ đề, một nội dung cụ thể nào đó. Thơ vì thế bị “bắt chết” vào một ý niệm định trước của nhà thơ; bài thơ vì thế là một sinh thể “đóng khung” giới hạn thẩm mỹ của người đọc. Cả vùng đất thơ, cả nền thơ vì thế chỉ có câu thơ hay (theo thẩm mỹ truyền thống), khổ thơ hay, mà ít có bài thơ hay,… Còn tác giả thơ hay thì dường như trống vắng ?!

Những bài thơ trong một ngày 24/12


2013

Cuối năm đốt một nén nhang
Tình lên ngun ngút trắng tàn tro bay
Khói sương ngập mắt người say
Nhớ lên lưng lửng giữa ngày giữa đêm…

2014

Lần quần giữa cõi âm dương
Dạt trôi bến nhớ đò thương cuối mùa
Đồi hoang tím suốt hoa mua
Ta ngồi đếm tuổi hơn thua với trời
Thõng tay ngồi ngó mặt người
Chảy trôi về phía mặt trời đang lên…

2015

Tối qua ngủ rất tình cờ
Quá khuya nghe tiếng bơ phờ của đêm
Chuông chùa lẫn khói Noel
Tiếng rung đứt nối nổi nênh kiếp người
An thân lặng thấy nói cười
Tinh tâm lại ngộ đười ươi là mình !

2016

Ngày qua ngọn cỏ vẫn sương
Ngày về nhớ lại vẫn thương như hồi
Năm mươi tình đã về trời
Để ta năm mốt với người trong mơ !

Saigon, ngày 24/12 (tứ niên)

14859512_850801781721616_2010275696_o

Người Việt theo Noel


Qua chuyện đi chơi Noel mới thấy người Việt ham vui, hời hợt và lười biếng…

Bất kể thuộc tôn giáo nào, văn hóa nào, nhiều người Việt đã xem Noel như ngày hội của mình, và họ tràn ra đường đi chơi, tập trung lại để nhậu, mua cây thông Noel về trang trí giữa nhà, cả trước bàn thờ Phật… Để vui ?

Nhiều người đã lấy sự “dung hợp” văn hóa, “tiếp biến” văn hóa để hợp pháp hóa hết thảy mọi thứ niềm vui kiểu đi chơi Noel này !

tải xuống.jpg

Người Việt là vậy, ham vui, ham chơi trở thành một phẩm chất mang bản sắc văn hóa đậm đặc rồi, nên hễ có cái chi dzui của nhân loại thì cứ sẵn sàng mang về để xài… Xài chùa cũng là một thuộc tính đẳng cấp của người Việt ?

Rộng ra, vì hời hợt dễ dãi như vầy, nên họ ít chịu khó học hỏi đến nơi đến chốn, lười biếng sáng tạo. Sau những thành tựu lớn (và chung của cư dân Đông Nam Á) đóng góp ít nhiều cho lịch sử văn minh nhân loại hai “công nghệ”: trồng lúa nước và đúc đồng, con cháu vua Hùng không thấy có những sáng tạo gì thêm cho nhân loại.

Và thế là họ vay mượn, “tiếp biến”, “dung hợp” văn hóa của người khác về, cho nền văn hóa mình chi dùng. Nhìn vào hệ thống tư tưởng thôi, ta thấy người Việt rinh gần hết của người ta về xài, từ Phật giáo, Nho giáo, Đạo giáo đến Kitô giáo, Mác-Lênin giáo… Nhưng có điều oái ăm là họ lại thường vay mượn cái cũ, đồ second-hand về để xài.

Thành ra cứ vậy, người Việt rất vui, rất sang, nhưng nước Việt thì không thấy phát triển. Không phát triển nhưng vẫn vô lo, vẫn vui như ngày hội Noel ?

Saigon, Noel 2016

Tin đồn


Chiều nay trên chuyến xe từ Gò Công về Saigon, mấy người bạn thông báo về việc ông Nguyễn Bá Thanh bị đầu độc.

Ta không biết có bao nhiêu phần trăm sự thực đúng sai ? Ta không biết sự kiện có vẻ ly kỳ này sẽ ấn lên đời sống bao nhiêu ý nghĩ và tin đồn ?

Song đối với tôi, tin tức này không để lại một chút cảm xúc nào hết. Bởi lẽ một thể chế tổ chức bộ máy không dựa trên thực tài và khoa học, chỉ dựa trên lý lịch, sự trí trá và tiền bạc thì tất sẽ làm lũng đoạn mọi thứ… Quả báo hiện tiền, xã hội tất sẽ rối loạn giá trị ! Và một khi đã vậy thì không có gì không thể diễn ra, từ sự bất lương đến bỉ ổi, từ sự tha hóa đến đê tiện…

Ta đã thấy có nhiều chuyện ly kỳ, dù nhiều hồ sơ chưa (bao giờ) được giải mật, những câu chuyện thầm thĩ nơi công đường, những nguệch ngoạc trên những con chữ hồi ký… Lần này thì không còn vậy nữa, nó đã râm ran trong dân chúng, nó đã nổ bung trong tuyền thông… Và nó dần dà lấn tới với tất cả dị hợm ly kỳ không cưỡng lại được. Cái gì sẽ đến thì sẽ đến… Đấy mới là thứ cảm xúc được định đoạt và sắp đặt theo logic của thực tại. Nó ánh lên sắc hoàng hôn cuối ngày… Nó đẹp một vẻ đẹp bi hài trên sân khấu đời sống, một vẻ đẹp khiến ta mỉm cười một cách vô cảm !

Gò Công, ngày 25/12/2014